ısimler Konusu

KaRNeC

Yönetim Ekibi
Yönetici
ıSıMLER
Canlı ve cansız varlıkları ve kavramları anlatmak için kullanılan sözcüklere isim denir.
Örnek: ınek, kalem, çanta, araba, Ahmet , Enver, Mustafa, gazete, halk at,otomobil,kaza,gün,domates,papatya,şubat,salı,ıstanbul…
ısimler, anlamları yönünden üç kısımda incelenir.
I . VARLIKLARA VERıLışLERıNE GÖRE ıSıMLER:
1) Özel ısimler
2) Cins ısimler
1) Özel ısimler: Evrende tek olan bir eşi daha olmayan varlıklara verilen isimlerdir.
Örnek: Özlem, Karabaş, Ziraat Bankası, Ersular ılköğretim Okulu,
Asya, Avrupa,Türkçe,ıslamiyet,Akdeniz Bölgesi, Nevşehir, Pinokyo, Cumhuriyet, Ragıp Üner Mahallesi, Cevizli Sokak, Ağrı Dağı, Çukurova ,Van Gölü,Kızılırmak…
Özel ısimlerin Yazılışı:
Özel isimlerin ilk harfi, cümlenin her yerinde büyük harfle yazılır.
Örnek: Serhat’ın babası Antalya’ya gitmiş.
Özel isimlere eklenen çoğul ekleri”-ler, -lar ” ile yapım ekleri ( genellikle ” -li, -siz, -ci, -gil, -cik, -ler ” ) ekleri kesme işareti ile ayrılmaz.
Örnek: Emreler , Ayşesiz, Atatürkçü, Muratgil, Ömercik, Osmanlar…
Süreksiz sert sessiz ( p, ç, t, k ) harflerle biten özel isimler, sesli harf veya sesli harf ile başlayan bir ek aldıklarında yumuşama kuralı uygulanmaz. Ancak, bu durumdaki isimler okunurken, söylenirken yumuşama kuralı uygulanır.
Örnek:
Yazılışı Okunuşu
Mehtap’ın Mehtabın
Nursaç’a Nursaca
Nihat’ı Nihadın
Kızılırmak’a Kızılırmağa
Özel isimlere eklenen ekler,satır sonuna sığmadığında kısa çizgi kullanılmaz.Sadece kesme işareti kullanılır.
Örnek:………………….Atatürk’
ün
Başlıca Özel ısimler:
a) ınsanların isim ve soy isimleri:
Örnek: Levent Yağmuroğlu, Sibel Korkmazer…
b) Ülke ve ulus isimleri:
Örnek: Türkiye,Fransa, Almanya, ıtalya…
Türk, Fransız,Alman, ıtalyan
c) Hayvanlara verdiğimiz isimler:
Örnek: Boncuk, Çomar,Pamuk, Tekir, Karabaş…
ç) Gazete, dergi, kitap, isimleri:
Örnek:Milliyet, Hürriyet, Zaman, Avrupa, Cumhuriyet, Bilim Çocuk, Kırmızı Başlıklı Kız…
d) Dağ, deniz, dere, tepe, ova, boğaz, körfez, burun vs. coğrafi isimler:
Örnek: Ağrı Dağı, Akdeniz, Çukurova ,Van Gölü, Çanakkale Boğazı, Edremit Körfezi, Arı Burnu, Tınaz Tepe…
e) Kurum, dernek, okul, banka, sendika, işletme vs. kuruluş isimleri:
Örnek: Ersular ılköğretim Okulu Türk Hava Kurumu, Atatürkçü Düşünce Derneği, Atatürk Lisesi, Ziraat Bankası, Türk Eğitim Sendikası, Atatürk Orman Çiftliği…
Not:Kurum ve kuruluş isimlerine gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz
f) Dil ve din isimleri:
Örnek: Türkçe, Fransızca, Almanca…
Müslümanlık, Hristiyanlık, Protestanlık…
g) Sokak, cadde, mahalle, meydan, köy, şehir isimleri:
Örnek: Menekşe Sokak, Atatürk Caddesi, Cumhuriyet Meydanı, Nevşehir, Kozaklı, Küçükyağlı Köyü…
2) Cins ısimler: Aynı cinsten varlıkların ortak adı olan sözcüklerdir.
Cins simler cümle içerisinde küçük yazılır.
Örnek: kaşık, telefon, kedi, tavuk, erik,söğüt, kızamık, ev, mavi,uçak…
II. VARLIKLARIN OLUşLARINA GÖRE ıSıMLER:
1) Somut ısim ( Madde ismi )
2) Soyut ısim ( Mana ismi )
1 .Somut isim: Duyu organlarımızla algılayabildiğimiz varlıklara verilen sözcüklerdir.
Örnek: ağaç,ses, koku, şeker, hava, insan, ışık, üzüm, rüzgar, duman,otomobil
2 .Soyut isim: Madde olarak var olmayan , duyu organlarımızla algılanamayan; ancak düşünce yoluyla kabul edilen kavramların adlarına soyut isim denir.
Örnek:sevinç, sevgi,neşe,nefret,hüzün, rüya, mutluluk, akıl, yalnızlık, kin, özlem, intikam, güzellik, tanrı, şeytan, melek, korku, şüphe, keder, tasa, üzüntü, dostluk…
III. VARLIKLARIN SAYILARINA GÖRE ıSıMLER:
1) Tekil isimler
2) Çoğul isimler
3) Topluluk ismi
1 .Tekil isimler: Aynı türden olan varlıklardan bir tanesini anlatmada kullanılan isimlerdir.
Örnek: çocuk, kedi, ağaç,tarak,koyun,araba, okul, silgi, kalem, inek, kitap…
2. Çoğul isimler: Aynı türden birden çok varlığı belirten isimlere çoğul isimler denir.
Çoğul isimler “-ler, -lar ” eklerinden bir tanesini alarak çoğul yapılır. Büyük ses uyumu kuralına uygun olarak alırlar.
Örnek: Çocuklar, inekler, kalemler, silgiler,çoraplar…
NOT: Çoğul ekleri, eklendiği sözcüğü çoğul yapmakla kalmaz. Ona başka anlamlar da katar. Bu anlamlar şunlardır:
a) Abartma anlamı: Ayşe ateşler içinde yanıyordu.
b) Teklik anlamı: ıkisi de evin kapısında babasını bekliyorlardı.
c) Aşağı – yukarı anlamı: Sizi bekleyen 20 yaşlarında bir gençti.
ç) Aile anlamı: Yarın Ömerler bize gelecek.
d) Saygı anlamı: Öğretmen Hanımlar, içeride oturuyorlar.
e) Benzerlik anlamı: Mustafa Kemaller tükenmez.
3. Topluluk ismi: Çoğul eki almadıkları halde birden çok varlığı karşılayan sözcüklere topluluk ismi denir.
Örnek: deste, düzine, ekip, grup, demet, aile, orman, bölük, takım, ekip, sürü, ordu, ulus, küme, meclis…
NOT: Topluluk isimleri çoğul olarak da kullanılır.
Örnek: uluslar,gruplar,aileler, ordular, ormanlar, sürüler,ekipler…
YAPILARINA GÖRE ıSıMLER
ısimler yapılarına göre üç kısımda incelenir:
1) Basit isimler
2) Türemiş isimler
3) Bileşik isimler
1 .Basit yapılı isimler: Yapım eki almamış, birden çok sözcüğün birleşmesiyle oluşmamış kök durumundaki isimlere basit isimler denir.
Örnek: Ali çay içiyor. Ali ve çay basit isimdir.
Örnek:Orhanlar parka gidiyor.
NOT: Kök durumundaki isimler çekim eki alırlarsa yine basit yapılı isim olarak kabul edilirler.
2 .Türemiş yapılı isimler: Yapım eki alarak yeni bir anlam kazanan isimlere türemiş isimler denir.
Türemiş isimler,türetildikleri sözcüklerle aynı anlamı taşımaz, ancak aralarında anlam ilişkisi bulunur.
Örnek:
kalemlik » kökü ( kalem )
gözlük » kökü ( göz )
taşlık » kökü ( taş )
Türkçe » kökü ( Türk )
yurttaş » kökü ( yurt )
Almanca » kökü ( Alman )
simitçi » kökü ( simit )
giyim » kökü ( giy )
silgi » kökü ( sil )
3 . Birleşik isimler: Birden çok sözcüğün, kendi anlamlarının bir kısmını veya tümünü yitirerek birleşip, kaynaşıp, kalıplaşmaları ile oluşan yeni anlamlı isimlere bileşik yapılı isimler denir. Bileşik isimler bitişik yazılır.
Örnek: Ayşegül,açıkgöz,Atatürk,ilköğretim,demirbaş,Kadıköy,Çanakkale, anayasa, başöğretmen, havagazı, kabakulak, hanımeli…
ıSıMLERDE KÜÇÜLTME
ısimlerin sonlarına getirilen ” -cik, -cik, -ceğiz, -cağız, -cek, -cak, -ciğim ” ekleri onların anlamlarına sevgi, acıma, küçültme, azımsama ve alay gibi anlamlar katar.
Örnek: anneciğim » sevgi
bahçecik » küçültme
adamcağız » acıma
yavrucak » acıma
bir liracık » azımsama
ressamcık » alay
NOT: Bazı sözcükler “-cik ” ekini aldıklarında küçültme ismi olarak kabul edilmezler. Bu sözcüklerde bulunan “-cik” eki sözcüğün anlamında küçültme yapmaz.
Örnek: Bademcik, Gelincik, Arpacık…
ıSMıN HALLERı
ısimler, cümle içindeki görevlerine göre yalın veya ” -i, -e, -de, -den ” çekim eklerinden birini alarak bulunurlar. ısimlerin girdiği bu biçimlere ismin halleri denir.
ısmin beş hali vardır.
1 . ısmin yalın hali:
ısmin hal eki almamış biçimidir.
Örnek: okul, ağaç,orman,çocuk,kelebek,öğrenci,Emre ,Hasan…
2. ısmin -e hali:
ısmin sonuna ” -e ” veya ” -a ” eklerinden ‘’Büyük Ses Uyumuna”na uygun olarak getirilmiş biçimidir.
Örnek: okula, ağaca, ormana, kelebeğe, kitaba, derde, renge, toprağa, Hasan’a, elmaya…
NOT( 1 ) : Sesli harf ile biten cins isimler, ” -e ” hal ekini aldıklarında, isim ile hal eki arasına ” y ” kaynaştırma harfi girer.
NOT ( 2 ) : ” p, ç, t, k ” harfleri ile biten cins isimler, ” -e ” hal ekini aldıklarında ” Süreksiz sert ünsüzlerin yumuşaması ” kuralı uygulanır.
NOT ( 3 ) : Özel isimlere eklenen ” -e ” hal eki kesme işareti ile ayrılır. ” p, ç, t, k ” harfleri ile biten özel isimler ” -e ” hal ekini aldıklarında yumuşama kuralı ( yazarken ) uygulanmaz.
3 . ısmin -i hali:
ısmin sonuna ” – i, -ı, -u, -ü ” eklerinden uygun olanının getirilmiş biçimidir.
Örnek: ayvaları, okulu, üzümü, kaşı, seneyi, kitabı, ağacı, derdi, rengi, toprağı, Samet’i, ayvayı…
NOT ( 1 ) : Sesli harf ile biten cins isimler, ” -i ” hal ekini aldıklarında, isim ile hal eki arasına ” y ” kaynaştırma harfi girer.
NOT ( 2 ) : ” p, ç, t, k ” harfleri ile biten cins isimler, ” -i ” hal ekini aldıklarında ” Süreksiz sert ünsüzlerin yumuşaması ” kuralı uygulanır.
NOT ( 3 ) : Özel isimlere eklenen ” -i ” hal eki kesme işareti ile ayrılır. ” p, ç, t, k ” harfleri ile biten özel isimler ” -i ” hal ekini aldıklarında yumuşama kuralı ( yazarken ) uygulanmaz.
4 . ısmin -de hali:
ısmin sonuna ” -de ” ekinin getirilmiş biçimidir. ” -de ” eki eklendiği ismin son hecesindeki sesli harf kalın ise ” -da ” şeklini alır.
Örnek: ayvalarda, okulda, üzümde, kaşta, senede, kitapta, ağaçta, dertte, renkte, toprakta, Samet’te, ayvada…
NOT: ” p, ç, t, k, s, ş, h, f ” harfleri ile biten isimler, ” -de ” hal ekini aldıklarında ” yumuşak ünsüzlerin sertleşmesi ” kuralı uygulanır.
5 . ısmin -den hali:
ısmin sonuna ” -den ” ekinin getirilmiş biçimidir. ” -den ” eki eklendiği ismin son hecesindeki sesli harf kalın ise ” -dan ” şeklini alır.
Örnek: ayvalardan, okuldan, üzümden, kaştan, seneden, kitaptan, ağaçtan, dertten, renkten, topraktan, Samet’ten, ayvadan…
NOT: ” p, ç, t, k, s, ş, h, f ” harfleri ile biten isimler, ” -den ” hal ekini aldıklarında “yumuşak ünsüzlerin sertleşmesi ” kuralı uygulanır.
 
Buradan ındirin
 

indirimler | replika saat | kurumsal SEO danışmanı | replika saat

Bahsegel

Türkiye'nin en güncel ekonomi ve finans sitesi altin.us ile güncel altın fiyatlarını, dolar kuru ve euro kurunu takip edebileceğiniz gibi yatırım tavsiyeleri ile bankaların güncel kredi ve mevduat faiz oranlarını takip edebileceğiniz sitemizde altın fiyatları ya da dolar kuru takip sayfalarını takibe alabilirsiniz.

Instagram mavi tik almak artık daha kolay. Instagram / Facebook Account Verification, Instagram hesap onayı için sizin adınıza çalışmalarınızı yapıyoruz. Siz de güvenli bir şekilde instagram hesap onaylayan ajans arayışı içindeyseniz bizimle iletişim kurabilirsiniz. Mavitik.net sayfasından detaylı bilgileri edinebilirsiniz. 

Türkiye iş ilanları
Üst